Cây Bơ – 1001 Điều Cần Biết

Cây Bơ – 1001 Điều Cần Biết

Cây Bơ là một loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, hiện đang được các tỉnh Tây Nguyên, Gia Lai, Bến Tre trồng rất nhiều. Cây bơ có rất nhiều giống bơ khác nhau và tùy vào từng giống bơ sẽ thích nghi với điều kiện sinh thái khác nhau. Hiểu rõ những đặc điểm của cây bơ như chế độ ra cành, cấu tạo hoa, thời gian nở hoa và thu quả cũng như cấu tạo của quả bơ sẽ giúp bà con điều chỉnh chế độ chăm sóc và dễ dàng nâng cao năng suất hơn. Hãy cùng LeCanFruits đi sâu vào tìm hiểu về đặc điểm của cây bơ ngay nhé.

Cây bơ

Cây bơ

  1. Nguồn Gốc Của Cây Bơ

Cây bơ có nguồn gốc đầu tiên ở tỉnh Puebla, Mexico với sự phát triển từ hàng trăm triệu năm trước, tiếp đó các giống bơ cổ được phát hiện tại Guatemala và quần đảo Antiles, những vùng này đều thuộc khí hậu nhiệt đới và thích hợp cho sự phát triển của cây bơ sau này.

Hiện nay có rất nhiều chủng bơ quan trọng được lai tạo từ những giống bơ cổ, mỗi họ đều có những đặc tính riêng,  tuy nhiên các giống bơ được sử dụng nhiều và đem lại hiệu quả kinh tế cao đa phần là những giống bơ thuộc họ Lauracea gồm:

  • Chủng Mexico thuộc loài Persea Drymifolia.
  • Chủng Guatemala thuộc loài Persea Americana Mill.
  • Chủng West Indian (Antilles) thuộc loài Persea Americana Mill.

Cây bơ là loại cây dễ trồng, thích hợp và chịu điều kiện rất tốt. Tại Việt Nam, bơ chủ yếu được trồng ở các tỉnh miền Đông,Tây Nguyên. Gần đây một số nhà vườn tại Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long đã trồng thử nghiệm và khá thành công với loại trái này.

2. Một Số Đặc Điểm Của Cây Bơ

Cây bơ bao gồm rất nhiều yếu tố khác nhau như: thân bơ, cành bơ, quả bơ, lá, hoa, hạt… Mỗi yếu tố lại có những đặc điểm và công dụng khác nhau. Trước tiên bạn đọc hãy cùng với LeCanFruits khám phá dần về những đặc điểm điều tuyệt vời này nhé.

Thân Bơ

Bơ là cây thân gỗ thuộc họ Long Não, có chiều cao từ 15-20cm, được tính từ chiều cao cổ rễ đến điểm phân cành đầu tiên.
Thân cây bơ được phát triển chính dựa trên hai hình thức là: hạt và cây ghép.

Với hạt: thân cây bơ sẽ có thân thẳng đứng, cây phân cành khi đạt chiều cao từ 1-1,5m và chiều cao phân cành sẽ phụ thuộc vào điều kiện chăm sóc cơ bản: phân bón, nước, bóng che.
Với cành ghép: thân cây bơ phát triển sẽ phụ thuộc vào điểm nối liền giữa gốc ghép và chồi ghép nên chiều cao của cây bơ ghép thường thấp hơn,phân cành thấp hơn so với cây được nhân giống từ hạt.

Cành Bơ

Cây bơ có hai loại cành chính: cành quả và cành vượt.

Cành quả: những cành cho quả, nơi tập trung của hoa.

Cành vượt: những cành phát triển chiều cao của cây, giúp cây lớn lên và tăng khả năng sinh trưởng và phát triển cho cây, cành vượt thường nằm ở phía trên, theo phương thẳng đứng, cành vượt thường là những cành non và không ra hoa.

Cành quả

Cành quả

Lưu ý
Bạn cần phân biệt giữa cành quả và cành vượt trên cây bơ để tăng hiệu quả phân cành và tập trung dinh dưỡng để nuôi cành quả. Trường hợp những cành quả bị sâu bệnh và phát triển yếu chúng ta sẽ chú trọng đến phát triển cành vượt để khắc phục hiện tượng khuyết tán cho cây.

Lá Bơ

Lá bơ có chiều dài từ 10-30cm, có rất nhiều hình dạng khác nhau, điển hình: hình elip, hình bầu dục, hình trứng… có mùi hôi đặc trưng.

Lá bơ được chia thành hai loại:

  • Lá bơ non: Là loại lá khi cây còn nhỏ, có lông mịn, màu đỏ hoặc màu đồng.
  • Lá bơ trưởng thành: là thường có màu sẫm, mặt lá hơi vàng.

Hoa Bơ

Cây bơ là loại cây dễ trồng, mỗi cây bơ thường cho rất nhiều hoa. Đối với các loại cây hoa ghép, cứ trung bình 1-2 năm sau cây sẽ cho ra hoa bơ, có khi 1 cây bơ có thể ra hàng triệu bông hoa trong mõi lần thụ phấn. Tuy nhiên, chỉ có khỏang 1% trong số đó hoa có thể đậu thành quả được.

Hoa bơ

Hoa bơ

Đặc điểm của hoa bơ: hoa có màu xanh nhạt hoặc màu vàng. Mỗi lần hoa nở sẽ có đường kính giao động từ 12 -14mm. Bơ thường cho hoa trên đoạn cuối của cánh lá, sinh trưởng và phát triển mạnh vào mùa khô. Đối với các loại bơ chín muộn, hoa thường sinh vào cuối mùa khô .
Lưu ý

Vì hoa bơ là loại hoa lưỡng tính (hoa đực và hoa cái), nên bà con cần chú ý đến cơ chế hoạt động của hoa để có những biện pháp chăm sóc tốt nhất.

Hoa bơ sẽ thường ra 2 lần: buổi sáng và buổi chiều, LeCanFruits mách bạn đọc cơ chế hoạt động của hoa bơ theo bảng sau:

(A: ra hoa buổi sáng, B: ra hoa buổi trưa)

(A: ra hoa buổi sáng, B: ra hoa buổi trưa)

Theo một số nghiên cho thấy, cây bơ cho ra hoa vào 2 lần trong một ngày có tác dụng bổ sung sự thụ phấn cho nhau. Và đây cũng là yếu tố quyết định đến năng suất cho cây trồng.

Quả Bơ

Quả bơ là một loại quả thơm ngon tuyệt vời, chúng thường có dạng hình tròn, hình trứng, hình quả lê…. Có màu vỏ xanh hoặc màu vỏ thẫm bóng mượt, nhìn rất bắt mắt. Trên thị trường có nhiều giống bơ khác nhau, tùy vào từng giống bơ sẽ có những đặc điểm hình thức khác nhau. Nhưng dù là giống nào đi chăng nữa chúng ta đều có thể xác định được đặc điểm đặc trưng của quả bơ. Tại Việt Nam, cứ bước vào siêu thị, cửa hàng bạn sẽ thấy các loại giống quả bơ được bày bán rất nhiều tại quẩy hàng hoa quả.

Quả bơ được phân thành 3 phần chính: vỏ, thịt và hạt. Mỗi phần lại có những đặc điểm và công dụng khác nhau.

Vỏ Bơ

Giống thuộc chủng Mexico thường có vỏ mỏng và láng.Chủng Guatemala và Antilles thường có vỏ dày hơn.

Có giống quả vỏ sần sùi, có giống vỏ láng mịn và đôi khi có sớ gỗ. Màu sắc của vỏ quả biến động từ màu xanh sáng,  màu xanh nhạt, xanh vàng, hoặc tím đến tím sẫm khi quả chín.

 Thịt Bơ

Thịt quả bơ thường có màu vàng kem, vàng bơ hoặc có màu vàng sáng, có giống thịt còn có màu vàng xanh chúng thường ở sát phần vỏ. Trông màu thịt rất bắt mắt.

Thịt quả bơ thường có hàm lượng dầu béo rất cao so với các loại quả khác. Chính vì thế, trong mỗi bữa ăn của gia đình không thể thiếu được loại quả tuyệt vời này.Chị em phụ nữ thường dùng thịt của quả bơ để làm những món ăn hấp dẫn mang lại giá trị dinh dưỡng cao như: sinh tố bơ, kem bơ, làm đẹp…Phần thịt quả thường chiếm khoảng 65- 75% trọng lượng quả bơ.

 Hạt Bơ

Hạt bơ thường có 2 lớp vỏ lụa bao bọc, với hai tử diệp hình bán cầu, giữa hai tử diệp có 1 phôi hạt nằm ở phía cuống quả, đây là nơi nảy mầm của cây bơ, khi nảy mầm cây sẽ mọc thẳng từ dưới lên theo trục thẳng đứng của hạt.

Hạt bơ thường thay đổi theo hình dạng quả, thông thường thì hình bầu dục hoặc hình nón, dài từ 3-6m, hạt thường cứng và nặng, vỏ lụa có màu nâu đồng .

3. Kỹ Thuật Và Cách Chăm Sóc Cây Bơ

Cũng giống các loại cây ăn quả khác, cây bơ cũng có kỹ thuật và cách chăm sóc riêng. Mỗi loại cây sẽ có cách trồng và chăm sóc khác nhau. Để cung cấp được cho người tiêu dùng những trái bơ sạch đòi hỏi cả một quá trình chăm sóc và kỹ thuật trồng thật tốt của bà con nông dân. Bạn đọc cùng xem qua các kĩ thuật mà LeCanFruits cung cấp ngay dưới đây nhé.

 Kỹ Thuật Trồng Cây Bơ

“ Đất “ một trong những điều quan trọng đầu tiên để “ cây bơ“ đem lại năng suất cao

Cũng giống như chanh leo, bơ là loại cây dễ trồng, chúng không hề quá kén chọn đất. Miễn sao đất phải đảm bảo có chế độ thoát nước tốt, mềm, xốp. Cây bơ trồng được thích hợp nhất ở đất đỏ Bazan. Đây cũng là lí do tại sao tại các tỉnh Tây Nguyên, Gia Lai,.. bơ lại được xem là loại cây dễ trồng cho năng xuất cực kì cao.

Đất đỏ Bazan nguồn đất thích hợp trồng cây bơ.

Đất đỏ Bazan nguồn đất thích hợp trồng cây bơ.

Giống bơ – yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nảy mầm và phát triển của cây bơ

Lựa chọn được giống bơ là điều quan trọng. Bà con có thể lựa chọn giống bơ Booth hoặc bơ Hass. Đây là loại giống bơ nhập ngoại từ Úc, Mexico cho quả thơm, dẻo, vỏ dày, bảo quản được lâu. Thời điểm thu hoạch sớm hoặc muộn hơn so với giống bơ thông thường.

Bên cạnh đó, bà con có thể lực chọn các giống bơ trong nước: giống bơ đầu dòng, thích hợp với một số địa hình địa phương.

Mật độ, cách trồng cây bơ

Khoảng cách trồng: tuỳ theo từng loại giống cây bơ khác nhau sẽ có những cách trồng khác nhau, có thể trồng ở khoảng cách khá thưa: 8×8m hoặc 10×10m.
Lưu ý
Hố thường đào 60x60x60, mỗi hố đệm lót từ 15-20kg phân chuồng, 0,5kg phân Ninh Bình, 0,5kg vôi.

Giai đoạn còn nhỏ, vấn đề tưới giữ ẩm và phủ gốc là cần thiết để bơ không bị chết do nóng khô vào mùa nắng, nhất là đối với những vườn bơ trồng bằng cây ghép.Tốt nhất nên tưới phun và không nên tưới đẫm vào gốc.

 Bón phân

Tùy vào từng giai đoạn khác nhau cây bơ sẽ có những cách chăm sóc khác nhau. Nếu như giai đoạn cây bơ mới nhỏ, bà con chỉ cần bón từ 3-5 lần, mỗi lần bón nên sử dụng phân NPK thì khi bơ cho hoa, trái nhu cầu chăm sóc cần nhiều các chất dinh dưỡng hơn. Chính vì thế, vào giai đoạn quyết định ấy, bà con nên bổ sung các dưỡng chất thiết yếu cho cây như: bón thêm phân Kali để cây phát triển toàn diện nhất.

Vấn đề tạo tán

Khi cây bơ bắt đầu phát triển bà con nên chú ý đến vấn đề tạo tán cho cây. Nên tỉa cành từ 2-3 lần trên mỗi năm, nên tỉa những cành bị sâu bệnh hoặc những cành vượt, vì những cành này thường không cho năng xuất cao. Bà con nên tỉa để những cành khác mọc tốt sự cho sự sinh trưởng và phát triển của cây.

Cách chăm sóc cây bơ

Cây bơ cũng giống như các loại cây khác, trong quá trình sinh trưởng và phát triển, chúng luôn luôn gặp phải những loại sâu bệnh gây hại. LeCanFruits xin điểm tới bạn đọc các loại sâu, bệnh điển hình mà cây bơ hay gặp phải.

Bệnh hại phổ biến

  • Bệnh thối rễ, nứt thân

Do nấm Phytophthrora Cinamoni, ở các chân đất ẩm ướt, thủy cấp cao, nấm xâm nhập làm hư rể cọc, sau đó nấm lan tràn phá huỷ cả bộ rễ làm cây chết rụi.
Biểu hiện của cây bị mắc bệnh này là: tán lấ xơ xác, lá đổi sang màu xanh nhạt rồi rụng, cành chết dần từ ngọn xuống thân chính.
Bà con cần phát hiện sớm các biểu hiện trên để tránh sâu bệnh gây hại .

  •  Bệnh khô cành

Nguyên nhân chính gây ra loại bệnh này chính là do nấm Colletotrichum Cloeosporiodes, nấm xâm nhập vào trên cành làm cành khô chết.
Biểu hiện thường thấy của loại bệnh này khiến trái bơ bị nhũn.Bên cạnh do nấm, loại bệnh này còn phát sinh do ánh nắng quá nóng trực tiếp từ mặt trời trong thời gian dài .

Sâu bệnh gây hại

  • Côn trùng hại rể

Đối tượng thường thấy như mối, sùng, dế, kiến, đặc biệt là rệp sáp, tập trung ở tầng đất từ 0-50cm, cây bị bệnh có lá vàng nhạt, cây suy dễ chết.

  • Bọ xít

Nhắc đến bọ xít loài sinh vật gây hại không chỉ cho cây bơ nói riêng và các loại cây khác nói chung. Chúng là loài sinh vật vô cùng nguy hiểm cho cây trồng. Đối với cây bơ, chúng thường chích hút hết các chất dinh dưỡng ở quả non, là nguyên nhân làm quả mất đi năng xuất vì xuất hiện nhiều đốm chấm đên trên vỏ. Đây cũng là những nguyên nhân cơ bản dẫn đến chất lượng cũng như năng xuất của cây bơ ngày càng giảm.

  •  Mọt đục thân cành

Đây là loại bệnh xuất hiện khá phổ biến tại các vườn cây trồng, chúng thường kí sinh trên thân cây bơ tạo những lỗ đục nhỏ có màu trắng. Những lỗ đục nhỏ ấy chính là nguyên nhân gây cản trở đến sự hình thành và phát triển của cây bơ. Gây ảnh hưởng gián tiếp đến chất lượng cũng như năng xuất của cây. Bà con cần hết sức chú ý đến loại bệnh nguy hiểm này.

4. Quá trình thu hoạch bơ

Trước khi thu hoạch , bà con cần chú ý những đặc điểm sau đây để chọn được những quả bơ sạch đạt chuẩn chất lượng tiêu dùng. Mỗi đợt bơ sẽ cho ra rất nhiều hoa, để đảm bảo chất lượng, bà con nên thu hoạch từ 2-4 đợt quả.

  • Bắt đầu có một vài quả già rụng.
  • Vỏ quả chuyển màu tím hay xanh nhạt hơn, độ bóng thay đổi, có nhiều u cám hay sần hơn.
  • Khi lắc quả, ta nghe thấy âm thanh tách giữa quả và hạt bơ.
  • Màu thịt vàng hơn.
  • Vỏ hạt khô, dai và chuyển sang màu cánh dán.
Thu hoạch và bảo quản bơ

Thu hoạch và bảo quản bơ

Trên đây là bài viết mà LeCanFruits muốn chia sẻ tới bạn đọc. Hi vọng với bài viết này, các bạn có thể hiểu thêm phần nào về đặc điểm, kỹ thuật, cách chăm sóc cây bơ . Chúc các bạn ngày mới tốt lành!

Share this post

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Chúng tôi có thể giúp gì cho bạn?